Toen kwam de VSO en wist ik niet wat er nog mogelijk was

Je had misschien al het gevoel dat er iets speelde. Een gesprek met je leidinggevende. Een verandering in toon. Minder betrokkenheid bij nieuwe plannen. En toen lag daar ineens de vaststellingsovereenkomst.

In het gesprek werd gezegd dat het voorstel netjes was. Je kreeg een ontslagvergoeding, een einddatum en misschien zelfs vrijstelling van werk. Toch voelde het niet direct goed. Niet omdat je precies wist wat er mis was, maar omdat je niet wist wat er nog mogelijk was.

Kun je onderhandelen over een VSO? Mag je vragen om een hogere vergoeding? Wat gebeurt er met je WW? En wat als je niet meteen wilt tekenen?

Een vaststellingsovereenkomst onderhandelen is heel normaal. Het eerste voorstel van je werkgever is vaak niet het eindpunt, maar het startpunt van het gesprek. Juist daarom is het verstandig om eerst rustig te laten controleren wat er staat voordat je reageert.

Waarom het eerste voorstel vaak niet het beste voorstel is

Een vaststellingsovereenkomst wordt meestal opgesteld door of namens je werkgever. Dat betekent dat de afspraken vaak vooral vanuit het belang van de werkgever zijn bedacht. Dat hoeft niet onredelijk te zijn, maar het betekent wel dat je goed moet kijken of de afspraken ook voor jou kloppen.

In een VSO staan afspraken over het einde van je dienstverband. Denk aan je einddatum, vergoeding, vakantiedagen, vrijstelling van werk en de manier waarop het ontslag wordt omschreven. Al die onderdelen kunnen invloed hebben op je inkomen, je rust en je recht op WW.

Veel werknemers denken dat ze alleen kunnen kiezen tussen tekenen of weigeren. In werkelijkheid is er vaak meer mogelijk. Je kunt vragen om aanpassingen. Je kunt onduidelijke afspraken laten verduidelijken. En je kunt onderhandelen over voorwaarden die beter passen bij jouw situatie.

Onderhandelen betekent niet dat je moeilijk doet

Veel mensen vinden onderhandelen spannend. Zeker als de verhouding met je werkgever al gevoelig is. Je wilt niet ondankbaar lijken. Je wilt de situatie niet groter maken dan nodig. En misschien ben je bang dat je werkgever het voorstel intrekt als je vragen stelt.

Toch is onderhandelen over een vaststellingsovereenkomst geen vreemde stap. Het gaat over afspraken die veel invloed hebben op je toekomst. Dan is het logisch dat je eerst wilt weten of het voorstel redelijk is.

Onderhandelen hoeft ook niet hard of strijdlustig te zijn. Het kan rustig, zakelijk en duidelijk. Bijvoorbeeld door aan te geven dat je het voorstel hebt ontvangen, dat je het zorgvuldig wilt laten beoordelen en dat je daarna inhoudelijk reageert.

Een passende reactie kan zijn:

“Ik heb de vaststellingsovereenkomst ontvangen. Omdat de afspraken belangrijk zijn voor mijn inkomen en mijn verdere situatie, wil ik het voorstel eerst goed laten controleren. Daarna kom ik erop terug.”

Daarmee houd je de toon netjes en geef je jezelf ruimte.

Waar kun je over onderhandelen bij een VSO?

Een VSO bestaat uit meerdere onderdelen. De ontslagvergoeding valt vaak het meest op, maar dat is niet het enige punt waar je op moet letten.

De ontslagvergoeding

De ontslagvergoeding is het bedrag dat je meekrijgt bij het einde van je dienstverband. Soms sluit dit bedrag aan bij de wettelijke transitievergoeding. In andere gevallen kan er ruimte zijn voor een hogere vergoeding.

Dat hangt bijvoorbeeld af van je leeftijd, salaris, dienstjaren, de reden van het ontslag en de vraag hoe sterk de positie van je werkgever is. Ook je persoonlijke situatie kan meewegen. Heb je veel tijd nodig om nieuw werk te vinden? Is de situatie onverwacht? Of heb je juist veel ingeleverd voor je werkgever?

Een hogere vergoeding kan zorgen voor meer financiële rust. Maar kijk altijd naar het totaalplaatje. Soms is een latere einddatum financieel gunstiger dan alleen een iets hogere vergoeding.

De einddatum

De einddatum bepaalt wanneer je dienstverband stopt. Tot die datum ontvang je meestal loon, bouw je mogelijk vakantiegeld op en blijf je formeel in dienst.

Een te vroege einddatum kan ongunstig zijn. Bijvoorbeeld omdat je dan eerder zonder salaris zit of omdat de opzegtermijn niet goed is verwerkt. Voor je WW is het belangrijk dat de juiste opzegtermijn wordt aangehouden. Als dat niet goed gebeurt, kan je tijdelijk zonder inkomen komen te zitten.

Daarom is de einddatum een belangrijk onderhandelingspunt. Een maand langer in dienst blijven kan financieel veel verschil maken.

Vrijstelling van werk

Soms staat in de VSO dat je tot de einddatum moet blijven werken. In andere gevallen word je vrijgesteld van werk. Dat betekent dat je nog wel in dienst bent en salaris ontvangt, maar niet meer hoeft te werken.

Vrijstelling van werk kan prettig zijn als de situatie op de werkvloer gespannen is. Ook geeft het je tijd om nieuw werk te zoeken, sollicitaties te doen en je toekomst rustig te organiseren.

Let erop dat de afspraken duidelijk zijn. Moet je bereikbaar blijven? Moet je werk overdragen? Mag je al ergens anders beginnen? Dit soort punten kun je beter vooraf goed vastleggen.

Vakantiedagen en vakantiegeld

Openstaande vakantiedagen worden vaak onderschat. Toch kunnen ze financieel behoorlijk oplopen. Controleer daarom of in de VSO staat hoeveel vakantiedagen je nog hebt en of deze worden uitbetaald.

Ook vakantiegeld, een dertiende maand, bonus, provisie of andere arbeidsvoorwaarden moeten goed worden meegenomen. Als je tekent voor finale kwijting, spreek je meestal af dat jij en je werkgever daarna niets meer van elkaar kunnen vragen. Dan wil je zeker weten dat alles klopt.

Juridische kosten

Veel werkgevers zijn bereid om een vergoeding voor juridische kosten op te nemen. Daarmee kun je je VSO laten controleren of laten onderhandelen zonder dat je zelf met hoge kosten blijft zitten.

Staat er nog geen vergoeding voor juridische kosten in het voorstel? Dan kun je vragen of je werkgever deze kosten wil vergoeden. Dat is een normaal onderdeel van de onderhandelingen.

Het getuigschrift en referenties

Een goed getuigschrift kan belangrijk zijn voor je volgende stap. Zeker als je lang bij een werkgever hebt gewerkt of als het ontslag onverwacht komt.

Je kunt in de VSO laten opnemen dat je een positief of neutraal getuigschrift krijgt. Ook kun je afspraken maken over wat je werkgever zegt bij een referentiecheck. Dat voorkomt onduidelijkheid achteraf.

Concurrentiebeding en relatiebeding

Heb je een concurrentiebeding of relatiebeding in je contract? Dan kan dat je beperken bij het vinden van nieuw werk. Een concurrentiebeding kan bijvoorbeeld verbieden dat je bij een vergelijkbare werkgever begint. Een relatiebeding kan contact met klanten of relaties beperken.

Bij een VSO kun je onderhandelen over het laten vervallen of beperken van deze bedingen. Dat kan veel ruimte geven bij je zoektocht naar een nieuwe baan.

Rekenvoorbeeld: zo kan onderhandelen verschil maken

Stel: je verdient € 3.200 bruto per maand. Je werkgever biedt een VSO aan met een einddatum over één maand en een ontslagvergoeding van € 4.500 bruto.

Het eerste voorstel ziet er zo uit:

Salaris tot einddatum: € 3.200 bruto
Ontslagvergoeding: € 4.500 bruto
Totaal: € 7.700 bruto

Na controle blijkt dat er ruimte is om te onderhandelen. Je vraagt om een einddatum drie maanden later en een vergoeding van € 7.000 bruto. Je werkgever gaat akkoord met twee maanden extra salaris en een vergoeding van € 6.500 bruto.

Het verbeterde voorstel ziet er dan zo uit:

Extra salaris: 2 x € 3.200 = € 6.400 bruto
Ontslagvergoeding: € 6.500 bruto
Totaal: € 12.900 bruto

Het verschil met het eerste voorstel is:

€ 12.900 bruto min € 7.700 bruto = € 5.200 bruto extra

Dit voorbeeld laat zien dat onderhandelen niet alleen gaat over “meer geld vragen”. Het gaat vooral om betere afspraken. De einddatum, vergoeding, vakantiedagen en juridische kosten kunnen samen een groot verschil maken.

Wat is belangrijk voor je WW?

Bij een vaststellingsovereenkomst is je WW-positie een belangrijk aandachtspunt. Je wilt voorkomen dat UWV later zegt dat je zelf ontslag hebt genomen of dat het ontslag aan jou te wijten is.

Daarom moet in de VSO meestal duidelijk staan dat:

• het initiatief voor het einde van het dienstverband bij je werkgever ligt
• er geen dringende reden is voor ontslag
• jou geen ernstig verwijt wordt gemaakt
• de juiste opzegtermijn wordt aangehouden
• je niet zelf ontslag neemt

Deze formuleringen lijken misschien juridisch, maar ze zijn belangrijk. Ze kunnen invloed hebben op je recht op WW. Laat daarom altijd controleren of de tekst goed staat voordat je tekent.

Wanneer is onderhandelen extra belangrijk?

Onderhandelen is vooral belangrijk als je merkt dat het voorstel niet goed aansluit bij je situatie. Bijvoorbeeld wanneer de vergoeding laag voelt, de einddatum snel is of je nog geen nieuw werk hebt.

Ook in deze situaties is extra controle verstandig:

• je bent lang in dienst
• je bent ziek of kort geleden ziek geweest
• je krijgt weinig bedenktijd
• je werkgever zet druk om snel te tekenen
• je weet niet of je WW veilig is
• je vakantiedagen staan niet duidelijk vermeld
• je hebt een concurrentiebeding of relatiebeding
• je twijfelt of de vergoeding klopt
• je wilt weten of je vrijgesteld kunt worden van werk

Juist als je onzeker bent, is het prettig om iemand mee te laten kijken. Dan weet je beter welke punten je kunt bespreken en welke afspraken belangrijk zijn.

Hoe reageer je op een eerste voorstel?

Het is verstandig om rustig te reageren. Je hoeft niet meteen inhoudelijk akkoord te gaan. Ook hoef je niet direct alle onderhandelingspunten te noemen.

Je kunt bijvoorbeeld zeggen:

“Dank voor het toesturen van de vaststellingsovereenkomst. Ik wil de afspraken zorgvuldig laten controleren voordat ik inhoudelijk reageer. Daarna kom ik met een reactie op het voorstel.”

Daarmee geef je jezelf tijd. En je laat zien dat je de situatie serieus neemt.

Teken in ieder geval niet onder druk. Een vaststellingsovereenkomst heeft gevolgen voor je inkomen, uitkering en verdere rechten. Het is normaal om daar eerst duidelijkheid over te willen.

Veelgemaakte fouten bij onderhandelen over een VSO

Een veelgemaakte fout is te snel focussen op alleen de vergoeding. Natuurlijk is het bedrag belangrijk, maar de rest van de afspraken telt ook mee.

Een andere fout is denken dat je werkgever alles wel goed heeft uitgezocht. De VSO is meestal opgesteld vanuit het perspectief van de werkgever. Dat betekent dat jouw belangen niet automatisch volledig beschermd zijn.

Ook tekenen uit opluchting komt vaak voor. Je wilt van de spanning af en denkt: dan is het maar geregeld. Dat is begrijpelijk, maar niet altijd verstandig. Juist in een onzekere periode is het fijn om zeker te weten wat je tekent.

Laat je vaststellingsovereenkomst gratis controleren

Heb je een VSO gekregen en weet je niet wat er nog mogelijk is? Dan hoef je dat niet alleen uit te zoeken.

Bij VSO Rechtshulp kun je je vaststellingsovereenkomst gratis laten controleren. We kijken rustig met je mee naar de vergoeding, einddatum, WW-voorwaarden, vakantiedagen en andere afspraken. Ook geven we aan waar mogelijk ruimte zit om te onderhandelen.

Zo weet je waar je aan toe bent voordat je reageert op je werkgever. Stuur je VSO eenvoudig in via het formulier en krijg duidelijkheid over je rechten, je vergoeding en je vervolgstap.